Tiện ích quanh một căn nhà nên đo bằng thời gian đi thật vào đúng lúc mình cần dùng, chứ không phải bằng khoảng cách ghi trong tin rao. Thứ cần kiểm trước tiên là đường tới nơi cấp cứu gần nhất vào ban đêm, sau đó là chợ hoặc siêu thị cho bữa ăn hằng ngày, rồi mới tới những thứ dùng hằng tuần như công viên, nhà sách, chỗ tập thể dục.
Tin rao thích viết “5 phút tới chợ, 10 phút tới bệnh viện”. Con số đó thường đúng vào lúc đường vắng, bằng xe máy, chạy khá nhanh. Với một người già đi bộ ra chợ, hay một gia đình chở con sốt cao lúc nửa đêm, con số đó có thể khác hẳn.
Câu “5 phút tới…” trong tin rao nói lên điều gì?
Hầu hết các con số trong tin rao không sai, chúng chỉ được đo theo cách có lợi nhất: xe máy, giờ vắng, đi đường thẳng, không tính thời gian ra khỏi hẻm hay tìm chỗ gửi xe. Đọc tin rao, hãy coi những con số ấy là khoảng cách gần đúng, rồi tự đo lại theo cách mình sống.
Còn một kiểu dùng chữ khác: “gần bệnh viện lớn” có khi là gần một phòng khám, “gần trung tâm thương mại” có khi là gần một dự án trung tâm thương mại đang xây hoặc chưa xây. Hỏi thẳng: cơ sở đó đang hoạt động chưa, có khoa cấp cứu không, mở cửa giờ nào.
Cũng nên phân biệt tiện ích dùng hằng ngày với tiện ích dùng thỉnh thoảng. Một khu cách bệnh viện lớn nửa tiếng nhưng có trạm y tế và nhà thuốc ngay đầu hẻm có thể dễ sống hơn một khu sát bệnh viện mà đi chợ phải chạy xe xa. Đời sống thường ngày được tạo nên từ những chuyến đi nhỏ, lặp đi lặp lại.
Cuối cùng, hãy tự hỏi ai trong nhà sẽ dùng tiện ích nào nhiều nhất. Người nội trợ cần chợ, người già cần nơi khám bệnh và chỗ đi bộ buổi sáng, trẻ nhỏ cần sân chơi, người trẻ cần phòng tập và quán cà phê làm việc. Danh sách tiện ích phải là của nhà mình, không phải danh sách trong tờ quảng cáo.
Cấp cứu và khám bệnh: kiểm trước tiên
Tìm nơi có cấp cứu gần nhất, không phải bệnh viện nổi tiếng nhất. Lúc khẩn cấp, cái cần là nơi tiếp nhận nhanh. Hỏi người dân khi có chuyện ban đêm họ đưa nhau đi đâu.
Chạy thử quãng đường vào buổi tối. Đi từ cửa nhà tới cổng cấp cứu, xem đường có ngập, có đoạn kẹt, có rào chắn ban đêm không.
Xem xe cứu thương có vào tới cửa không. Với nhà trong hẻm nhỏ, cáng phải khiêng bộ ra đầu hẻm. Nhà có người già, người bệnh mạn tính nên cân nhắc điều này nghiêm túc.
Hỏi nơi khám bệnh theo bảo hiểm y tế. Nếu cả nhà dùng bảo hiểm y tế, xem cơ sở nào gần nhà có thể đăng ký khám ban đầu và đi lại có tiện không.
Tìm nhà thuốc mở muộn. Con sốt lúc mười giờ đêm thì một nhà thuốc mở muộn gần nhà quý hơn mọi thứ khác.
Hỏi về trạm y tế phường, xã. Trạm y tế là nơi tiêm chủng cho trẻ và quản lý một số bệnh mạn tính. Biết nó ở đâu từ đầu đỡ phải đi tìm.
Với người cao tuổi, xem phòng khám chuyên khoa họ đang theo. Nếu ông bà đang tái khám định kỳ ở một nơi, quãng đường từ nhà mới tới đó phải đi được thường xuyên.
Đừng chọn nhà sát cổng bệnh viện nếu không cần. Sát bệnh viện thì ồn còi xe, đông người, khó đỗ xe. Cách một khoảng vừa phải thường dễ sống hơn.
Tiện ích nào đo theo tiêu chí nào?
Mỗi loại tiện ích có cách đo riêng. Bảng dưới gợi ý cách kiểm cho đúng với cách mình sẽ dùng.
| Tiện ích | Đo bằng gì | Đi kiểm vào lúc nào |
|---|---|---|
| Nơi cấp cứu | Thời gian chạy xe từ cửa nhà tới cổng cấp cứu | Buổi tối, ngày mưa |
| Chợ, siêu thị | Thời gian đi bộ hoặc xe máy, có chỗ gửi xe không | Sáng sớm, giờ tan tầm |
| Nhà thuốc | Có mở muộn không, cách bao xa | Khoảng chín, mười giờ tối |
| Công viên, chỗ đi bộ | Đi bộ an toàn tới được không, có bóng mát không | Sáng sớm và chiều mát |
| Trường mầm non, tiểu học | Diện tuyển sinh và thời gian đưa đón thật | Giờ tan học |
| Ngân hàng, bưu điện, hành chính | Có cần đi thường xuyên không | Giờ hành chính |
| Chỗ sinh hoạt tôn giáo, cộng đồng | Tuỳ nhu cầu từng nhà | Ngày lễ, ngày sinh hoạt |
Đi chợ thử một buổi sáng
Một buổi sáng đi chợ ở khu định mua cho biết nhiều hơn nhiều tờ quảng cáo. Ra chợ gần nhất lúc sáu, bảy giờ, mua vài thứ quen thuộc như rau, trứng, thịt, để ý hàng có tươi không, chợ đông hay vắng, đường vào chợ có kẹt không. Chợ đông người mua là dấu hiệu khu có nhiều gia đình sinh sống thật.
Nếu nhà mình quen đi siêu thị hoặc cửa hàng tiện lợi thì kiểm thêm những chỗ đó, nhưng đừng bỏ qua chợ truyền thống. Chợ là nơi người lớn tuổi hay đến, và cũng là nơi nghe được chuyện của khu: ngập ở đâu, đường nào sắp làm, ai mới chuyển tới.
Một điểm cần để ý là chợ tự phát họp lấn đường. Chợ như vậy tiện cho người mua rau nhưng có thể làm con hẻm trước nhà ồn và bẩn từ sáng sớm, rác để lại cuối buổi. Nếu căn nhà nằm đúng đoạn chợ họp, hãy đi đúng giờ chợ và đứng trước cửa nhà mười phút.
Với khu mới ven đô, chợ có khi chưa có hoặc còn rất thưa người bán. Hỏi xem cư dân hiện đi chợ ở đâu, mất bao lâu. Có những khu đẹp, đường rộng, nhưng mua bó rau cũng phải chạy xe mười mấy phút.
Những tiện ích hay bị quên khi chấm điểm khu
Chỗ để xe hơi khi có khách. Nhà không có chỗ đỗ, đường không cho đỗ thì mỗi lần họ hàng tới chơi là một lần khó xử.
Trạm sạc, cây xăng. Với nhà dùng xe điện hoặc chạy xe nhiều, chỗ sạc, đổ xăng gần đường đi làm là chuyện hằng tuần.
Tiệm sửa xe, thợ điện nước. Khu có sẵn thợ quen giúp xử lý nhanh những hư hỏng nhỏ trong nhà.
Điểm thu gom rác. Hỏi rác được thu giờ nào, điểm tập kết ở đâu. Nhà sát điểm tập kết rác thì mùi và ruồi là chuyện mỗi ngày.
Chỗ chơi cho trẻ con. Sân chơi, nhà văn hoá, khoảng trống an toàn để trẻ đạp xe là thứ gia đình có con nhỏ dùng nhiều nhất.
Sóng điện thoại và internet. Thử gọi điện, mở mạng ở trong nhà, nhất là nếu có người làm việc từ xa.
Quán ăn sáng. Nghe nhỏ nhặt, nhưng với nhà bận rộn, có quán ăn sáng sạch gần nhà đỡ được nhiều buổi sáng vội.
Không gian xanh. Một hàng cây, một con đường đi bộ được buổi chiều có giá trị với sức khoẻ cả nhà hơn nhiều người nghĩ.
Câu hỏi thường gặp
Nhà nên cách bệnh viện bao xa?
Không có con số chung. Quan trọng là thời gian thật từ cửa nhà tới nơi có cấp cứu vào ban đêm, và xe cứu thương có vào được tới nhà không. Nhà có người già hoặc bệnh mạn tính nên ưu tiên tiêu chí này cao hơn.
Có nên tin con số khoảng cách trong tin rao?
Chỉ nên coi là tham khảo. Con số thường được đo lúc đường vắng, bằng xe máy, không tính thời gian ra khỏi hẻm. Tự đi thử vào lúc mình cần dùng mới ra con số đúng.
Ở gần chợ có bất tiện gì không?
Gần chợ thì tiện mua bán, nhưng ở sát chợ, nhất là chợ họp lấn đường, thì ồn từ sáng sớm, kẹt đường và rác cuối buổi. Cách chợ một vài con hẻm thường cân bằng hơn.
Khu mới chưa có chợ, bệnh viện thì có nên mua?
Nếu mua để ở ngay, cần tính cuộc sống trong vài năm đầu khi tiện ích chưa có: đi chợ, khám bệnh, đưa con đi học mất bao lâu. Đừng trả tiền cho những tiện ích còn trên bản vẽ.
Tiện ích nào quan trọng nhất với gia đình có con nhỏ?
Thường là trường mầm non, tiểu học gần nhà, nơi khám nhi và nhà thuốc mở muộn, và một chỗ chơi an toàn ngoài trời. Mỗi nhà một khác, nên lập danh sách theo nhu cầu thật trước khi đi xem.
